Hoe maak je sekstoys schoon?

Sekstoys worden na elk gebruik schoongemaakt met warm water en milde, pH-neutrale zeep, en daarna volledig aan de lucht gedroogd. Hoe nat en hoe heet de schoonmaak mag zijn, hangt af van het materiaal en van de IPX-klasse van de elektronica. Een toycleaner is vooral gemak, geen noodzaak.

Wanneer maak je een toy schoon?

De basisregel is eenvoudig: elke toy wordt na elk gebruik schoongemaakt, en idealiter ook vóór gebruik. Voor gebruik klinkt overdreven, maar een speeltje dat in een lade of tas heeft gelegen, verzamelt stof en pluis dat op slijmvliezen terechtkomt. Een snelle spoelbeurt vooraf voorkomt dat.

Ook een gloednieuw speeltje gaat eerst door de was. Uit de fabriek kan een product restanten van productiemiddelen of verpakkingsmateriaal aan het oppervlak hebben, en een eerste wasbeurt verwijdert die laag. De beurt na gebruik is de echte hygiënestap: lichaamsvocht en glijmiddel zijn een voedingsbodem voor bacteriën, en hoe langer ze blijven zitten, hoe lastiger ze te verwijderen zijn.

Er is een situatie waarin de gewone routine niet ver genoeg gaat, namelijk wanneer een speeltje door meer dan één persoon wordt gebruikt of van de ene lichaamszone naar de andere verhuist. Wie speeltjes deelt, moet tussen gebruikers ook nog maatregelen nemen zoals een condoom over de toy of een grondigere ontsmetting; de volledige aanpak daarvoor staat bij seksspeeltjes delen en hygiëne. De rest van dit artikel gaat over de standaardroutine voor eigen gebruik.

Maak je een toy schoon met zeep of met een cleaner?

Bij het kiezen van een reinigingsmiddel gaat het om twee opties die elkaar nauwelijks ontlopen. Beide werken, maar niet op precies dezelfde manier, en de keuze hangt vooral af van materiaal en gemak.

Wanneer is milde zeep genoeg?

Milde, pH-neutrale zeep en warm water volstaan voor de meeste toys. Zeep breekt vet en vuil af en spoelt bacteriën fysiek weg, en dat is voor niet-poreuze oppervlakken zoals siliconen, glas, staal en hard plastic precies wat nodig is. Een agressieve of antibacteriële zeep voegt niets toe en kan juist restanten achterlaten die de huid irriteren.

Belangrijk is dat de zeep parfumvrij is en grondig wordt nagespoeld. Zeepresten op een speeltje komen bij het volgende gebruik in aanraking met slijmvliezen, en dat is juist wat de wasbeurt moest voorkomen.

Wat is een toycleaner?

Een toycleaner is een spray of schuim dat wordt aangebracht, kort laat inwerken en wordt afgenomen of afgespoeld. Het gemak zit in de toepassing: geen wastafel nodig, handig voor speeltjes die niet onder de kraan kunnen vanwege de elektronica. De werkzame stoffen zijn doorgaans mild en afgestemd op speelgoedmaterialen.

In de kern is een cleaner voor routine reiniging niet chemisch sterker dan milde zeep; het verschil zit in het gebruiksgemak en in claims die zelden hard zijn gemaakt. Antibacteriële beloftes op zulke sprays zijn grotendeels niet onderbouwd, dus wie al een goede zeep in huis heeft, mist niets essentieels. De cleaner verdient zijn plek vooral als snelle tussendoor-oplossing of voor toys met elektronica die niet nat mogen worden.

Waarom hangt de schoonmaak van een toy af van het materiaal?

Het materiaal bepaalt hoe grondig gereinigd kan worden en welke middelen het oppervlak verdragen. De verdeling is simpel: niet-poreuze materialen laten zich volledig schoonmaken, poreuze materialen nooit helemaal.

Hoe maak je silicone, glas en metaal schoon?

100% siliconen, borosilicaatglas en roestvast staal zijn niet-poreus en verdragen de meest grondige behandeling. Wassen met warm water en milde zeep is de standaard; zonder elektronica aan boord mogen deze materialen ook uitgekookt worden. Isopropylalcohol kan op glas en staal als extra ontsmetting, maar kan sommige siliconen uitdrogen of dof maken en lost coatings op, dus die stap blijft beperkt tot glas en staal.

Let op bij siliconen speeltjes met een ingebouwde motor of accu: die vallen onder de elektronica-regels verderop en mogen nooit gekookt worden, hoe hittebestendig het siliconen zelf ook is.

Hoe maak je hard plastic schoon?

ABS-kunststof, het harde gladde plastic van veel bullets en handvaten, is niet-poreus en eenvoudig schoon te houden. Warm water met milde zeep volstaat; het materiaal is krasgevoelig, dus een zachte doek in plaats van een schuurspons. Krassen zijn niet alleen cosmetisch: in beschadigingen houdt vuil zich vast.

Hard plastic mag niet gekookt en niet in de vaatwasser, ook al voelt het massief. De warmte in een vaatwasmachine of kookpan kan het materiaal vervormen.

Kun je poreus materiaal helemaal schoonmaken?

TPE, TPR, jelly en cyberskin-achtige materialen hebben microscopisch kleine poriën waarin bacteriën en schimmels kunnen blijven zitten, ook na een wasbeurt. Een kleine studie, gepubliceerd in het vakblad Sexually Transmitted Infections in 2014, vond HPV aantoonbaar op 40 - 56% van vibrators direct na reiniging; op TPE was het virus tot 24 uur later nog aantoonbaar. Siliconen raakte beter schoon dan thermoplastisch elastomeer.

De conclusie is niet dat poreuze toys onbruikbaar zijn, wel dat ze extra zorg vragen. De onderstaande lijst bevat 4 regels voor het omgaan met poreus materiaal.

• Direct reinigen: na gebruik meteen wassen met warm water en milde zeep, zodat vuil geen kans krijgt in de poriën te trekken.
• Volledig laten drogen: vocht in poriën en naden is waar bacteriën en schimmel groeien, dus drogen duurt hier bewust langer.
• Niet delen: een poreus speeltje wordt niet met een partner gedeeld, of er gaat bij elk gebruik een condoom overheen.
• Niet koken: poreuze zachte materialen verdragen geen kookhitte en worden er plakkerig of broos van.

Waarom telt de IPX-klasse bij het schoonmaken van een toy?

De elektronica in een toy bepaalt hoe nat de schoonmaak mag zijn, en daarvoor staat de IPX-classificatie op de verpakking. IPX7 betekent onderdompeling tot 1 meter diepte, gedurende 30 minuten, en dat is de grens waarbij een vibrator onder de kraan of in een sopje mag. IPX4 betekent slechts bescherming tegen opspattend water uit elke richting: schoonvegen met een vochtige doek, nooit onderdompelen.

Zonder IPX-rating, of met een rating lager dan IPX7, blijft de methode een goed uitgewrongen doek met zeepwater, gevolgd door een doek met schoon water om na te spoelen. Spleten, naden en de aansluiting van een snoer zijn de zwakke plekken waar water naar binnen kruipt. Een IP-rating is bovendien geen permanente garantie; afdichtingen verouderen door warmte, glijmiddel en schoonmaakmiddelen, dus een toy van jaren oud verdient wat meer terughoudendheid met water dan toen hij nieuw was.

Mag een toy gekookt worden of in de vaatwasser?

Koken en de vaatwasser zijn de zwaarste reinigingsvormen en werken alleen voor een kleine groep speeltjes. De eis is steeds hetzelfde: niet-poreus materiaal, één geheel, en geen elektronica of coating.

Welke toys kun je uitkoken?

100% silicone, glas en roestvast staal: uitkoken circa 3 - 5 minuten is een beproefde manier om deze toys grondig te ontsmetten. Het gaat dan om dildo's en plugs van massief siliconen, glazen speeltjes en stalen toys, allemaal zonder motor, trilfunctie of oppervlaktecoating. Het speeltje mag de bodem van de pan niet raken; een doek of rooster onderin voorkomt direct contact met de hete panbodem.

De vaatwasser is een vergelijkbare optie voor glas en massief staal, op een programma zonder agressief vaatwasmiddel. Siliconen kan er doffer van worden, dus koken blijft voor dat materiaal de betere keuze.

Welke toys mogen nooit in kokend water of de vaatwasser?

Alles met een motor, accu of laadaansluiting hoort niet in kokend water of een vaatwasser, ongeacht de vermelde waterdichtheid: waterdicht zegt iets over spatten en onderdompelen, niet over kookhitte. Ook poreuze materialen zoals TPE en jelly, hard ABS-plastic en toys met een coating of galvanische laag verdragen deze behandeling niet.

In dat opzicht is de lijst van uitsluitingen langer dan de lijst van toepassingen. Wie twijfelt over het materiaal of de constructie van een speeltje, kiest de veilige weg: warm water en milde zeep, want die kan nooit kwaad.

Welke stap na het schoonmaken telt het zwaarst?

Drogen is de stap die ertoe doet. Een speeltje dat vochtig wordt opgeborgen, biedt in naden, poriën en holtes een groeiplek voor bacteriën en schimmel, en daarmee is de wasbeurt deels voor niets geweest. Volledig laten drogen aan de lucht op een schone ondergrond is de regel; afdrogen met een pluisvrije doek mag, maar de lucht doet de rest.

Pas daarna volgt opbergen, bij voorkeur in een ademende stoffen zak of een eigen opbergvak, gescheiden van andere toys. Zachte materialen kunnen op elkaar reageren wanneer ze langdurig elkaar raken, met deformatie of een plakkerig oppervlak als gevolg. Koel, droog en uit direct zonlicht is de eenvoudige samenvatting, zij het dat een lade of kast in een verwarmde kamer al ruim voldoet. Zo is de cirkel rond: schoon, droog en goed opgeborgen is het speeltje klaar voor de volgende keer, en de volgende wasbeurt begint weer bij de spoelbeurt vooraf.